پلتفرم معاملاتی

شاخص قدرت وابسته

چند درصد مردم ایران به حجاب اعتقاد دارند؟

مجید امامی دبیر شورای فرهنگ عمومی کشور، می‌گوید: «۷۵ درصد مردم ایران به حجاب اعتقاد دارند».

او روز ۵ خرداد ۱۴۰۱ در یک نشست خبری در ساری گفته است:

«طبق بررسی‌های انجام شده ۷۵ درصد مردم ایران به حجاب اعتقاد دارند و پذیرای شاخص‌های عفاف و حجاب و پوشش ایرانی و اسلامی هستند».

آیا ۷۵ درصد مردم ایران به حجاب اعتقاد دارند؟ شاخص‌های عفاف و حجاب و پوشش ایرانی-اسلامی چیست و آیا مردم ایران پذیرای این شاخص‌ها هستند؟ «فکت‌نامه» در این گزارش می‌کوشد به این پرسش‌ها پاسخ دهد.

آیا شاخص‌ برای سنجش عفاف و حجاب یا پوشش ایرانی-اسلامی وجود دارد؟

مساله عفاف و حجاب از سال‌های اولیه انقلاب اسلامی در ایران، به طور جد، مطرح بوده، ولی به طور مکتوب و قانونی شاخص‌هایی برای عفاف، حجاب و پوشش ایرانی-اسلامی وجود نداشت. نمایندگان مجلس هفتم در سال ۱۳۸۵ این موضوع را مطرح و «قانون ساماندهی مد و لباس» را تصویب کردند. در ماده اول این قانون آمده:

«به منظور حفظ و تقویت فرهنگ و هویت ایرانی - اسلامی‌، ‌ارج‌نهادن‌، تبیین، تثبیت و ترویج الگوهای بومی و ملی‌، هدایت بازار تولید و عرضه البسه و پوشاک براساس طرح‌ها و الگوهای داخلی و نیز در جهت ترغیب عموم مردم به پرهیز از انتخاب و مصرف الگوهای بیگانه و غیر مانوس با فرهنگ و هویت ایرانی‌، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مکلف است جهت پی‌ریزی ساختار مدیریتی موضوع این قانون‌، کارگروهی(کمیته‌ای) متشکل از یک نفر نماینده تام‌الاختیار از هر کدام از وزارتخانه‌های فرهنگ و ارشاد اسلامی‌، آموزش و پرورش،‌بازرگانی و صنایع و معادن و سازمانهای صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران و مدیریت و برنامه‌ریزی کشور و سه نفر از نمایندگان صنوف ذی‌ربط (طراحان و تولید‌کنندگان)‌و یک نفر نماینده از کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی به عنوان ناظر تشکیل دهد».

در هیچ کجای این قانون به طور مشخص شاخص‌هایی برای عفاف و حجاب و یا پوشش اسلامی تعریف نشد و تنها دولت مکلف شده تا آیین‌نامه اجرایی این قانون را تصویب کند.

دولت محمود‌ احمدی‌نژاد نیز در سال ۱۳۸۷ یعنی کمتر از دو سال از تصویب این قانون، «آیین نامه اجرایی قانون ساماندهی مد و لباس» را به تصویب هیات وزیران رساند. اما در این آیین‌نامه نیز شاخص‌هایی تدوین نشد و در عمل تغییری ایجاد نکرد.

شش سال پس از تصویب آیین‌نامه اجرایی قانون ساماندهی مد و لباس، شورای انقلاب فرهنگی مجدد در سال ۱۳۹۳ به این موضوع ورود و با تصویب «نقشه مهندسی فرهنگی کشور» و در بند ۴ راهبردهای ملی مقرر کرد که سند مد و لباس و ترویج پوشش منطبق با آموزه‌های اسلامی و ملی تدوین شود. یعنی مجدد شورای انقلاب فرهنگی مصوبه‌ای را به ثبت رساند که دولت را مکلف به تدوین سند مد و لباس و پوشش اسلامی می‌کرد.

مجدد ۶ سال پس از تصویب نقشه مهندسی فرهنگی کشور توسط شورای عالی انقلاب فرهنگی و سپردن مسئولیت تدوین سند مد و لباس و پوشش اسلامی به دولت، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در سال ۱۳۹۹ «مصوبه فرآیند و مرجع تدوین سند ملی مد و لباس» را از هیات وزیران دریافت کرد. در این مصوبه نیز شاخصی تعریف نشده بلکه وزارت فرهنگ مسئولیت تدوین این شاخص‌ها را عهده‌دار شده است. نهایتا در ۱۰ آذر ۱۴۰۰ مجید امامی دبیر شورای فرهنگ عمومی اعلام کرد که از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، شورای فرهنگ عمومی مسئول مرکزی اجرای قانون «ساماندهی مد و لباس» شده است.

نظرسنجی‌ها درباره اعتقاد ایرانیان به حجاب چه می‌گویند؟

هیچ نظرسنجی آزاد و معتبری برای سنجش اعتقاد ایرانیان درباره حجاب انجام نشده یا اگر شده نتایج آن در دست نیست. برخی سازمان‌های مذهبی، تبلیغاتی و سیاسی جمهوری اسلامی، جسته و گریخته نظرسنجی‌هایی درباره حجاب انجام داده‌اند که نتایج آنها پراکنده‌ و بعضا ضد و نقیض است.

به عنوان نمونه گفته می‌شود ​​نتیجه بررسی‌های پیمایش ملی فرهنگ پوشش و حجاب که توسط سازمان تبلیغات اسلامی برگزار شده نشان می‌دهد ۸۸/۹ درصد از زنان پاسخگو گفته‌اند اساساً به حجاب اعتقاد دارند.

یا در یک نمونه دیگر مقام‌های نیروی انتظامی در سال ۱۳۹۶ گفته‌اند بر اساس پیمایش‌های رسمی ۷۰ درصد از زنان ایرانی به حجاب اعتقاد دارند.

یا در گزارشی دیگر که خبرگزاری تسنیم در سال ۱۳۹۳ منتشر کرده به نقل از یک پژوهش نامعلوم نوشته شده: «۷۵ درصد از زنان به حجاب اسلامی اعتقاد دارند.»

اما اعداد و ارقام دیگری هم در این باره گفته شده است. از جمله می‌توان به ادعای مطرح شده از سوی دو کارشناس مذهبی در یک میزگرد تلویزیونی در ایران اشاره کرد.

مهدی نصیری، مدیر مسئول پیشین روزنامه کیهان و پژوهشگر حوزه دین و سیاست، در این مناظره می‌گوید:

«از سال ۷۳ به این طرف نظرسنجی‌های بسیاری نشان می‌دهد که سالی بین یک تا دو درصد افت حجاب داریم و این محسوس هم است. میانگین عدم رعایت حجاب شرعی در کشور ما هفتاد درصد است. و سیر نزولی رعایت حجاب را هم شاهدیم… بر اساس یک پیمایشی که وزارت ارشاد در سال ۱۳۹۴ داشته است بیشتر از ۷۰ درصد جامعه ایرانی با الزام حجاب موافق نیست.»

حسین سوزنچی، دانشیار دانشگاه باقرالعلوم(ع) اما این ادعا را رد می‌کند:

«اینکه فرمودند هفتاد درصد قائل به عدم الزام حجاب هستند چنین چیزی وجود ندارد. مرکز پژوهش‌های صدا و سیما در سال ۹۶ پژوهش مفصلی انجام داده، ۷۰ درصد در آنجا نیامده. بله، در قشر فوق لیسانس و دکترا این آمار می‌تواند باشد، نزدیک شصت و خرده‌ای درصد می‌گویند الزام نباشد، اما شما باید فضای عمومی جامعه را ببینید، کشوری که تهران دارد، شهرستان هم دارد. از افراد پرسیده‌اند که حجاب زنان شاخص قدرت وابسته باید چگونه باشد؟ ۶۶.۳ درصد گفته‌اند پوشش کامل به جز کفین و صورت، حالا چه با مانتو و چه با چادر، ۲۵ درصد گفته‌اند پوشش حداقلی یعنی روسری باشد اما یقه‌اش باز باشد و مقداری از مو هم دیده شود.»

آقای نصیری هم دوباره در پاسخ می‌گوید:

«من راجع به آمارها این را بگویم که تقریبا ۱۵ سالی است که در جریان آمارهایی که شورای فرهنگ عمومی کشور و وزارت ارشاد درباره‌ی این موضوع ارائه می‌دهد هستم. البته آمارهای دیگری هم هست که کمی متفاوت است اما از نکات جالب این است که ما به دلیل اینکه نتایج آمارها در این موضوع خیلی مطلوب ما نبود، نتایج را منتشر نکرده‌ایم. حتی کمتر به این موضوع تن دادیم که یک مرکز آماری معتبر بی‌طرف انتخاب کنیم و بخواهیم آمارهای این مسئله را با دقت بالایی در جامعه دربیاورد».

بلافاصله پس از اتمام این مناظره، پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات وزارت ارشاد ادعای آقای نصیری را در جوابیه‌ای رد کرد و مدعی شد:

«در پیمایش ارزش‌­ها و نگرش‌­های ایرانیان (پژوهشی که در سال ۱۳۹۴ و در سطح شهری و روستایی کشور انجام شده، سوال شده «تا چه اندازه شاخص قدرت وابسته با این جمله که همه خانم‌­ها باید حجاب داشته باشند حتی اگر به آن اعتقاد نداشته باشند، موافق یا مخالف هستید؟ براساس نتایج به دست آمده از این پیمایش ۵۳/۱ درصد موافق این گزینه بوده و تنها ۲۲/۲ درصد با آن مخالفت کرده­‌اند. ۲۴/۸ درصد نیز گزینه نه موافق نه مخالف را انتخاب کرده‌اند».

یکی دیگر از نهادهایی که به این مساله پرداخته و گزارشی درباره آن منتشر کرده، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی است. این مرکز در سال ۱۳۹۷ با انتشار گزارشی تحت عنوان «عوامل مؤثر بر اجرایی شدن سیاست‌های حجاب و راهکارهای پیشرو» و با بررسی نظرسنجی‌های انجام شده توسط نهادهای مختلف، جمع‌بندی خود را به این شرح منتشر کرد:

«نتایج نشان می‌دهد ۶۰ تا ۷۰ درصد زنان جامعه در گروه محجبه‌های عرفی (بدحجاب با تعریف شرعی) قرار دارند که از این میان ۱۰ تا ۱۵ درصد در وضعیت حاد و یا به عبارتی بدحجاب هنجارشکن بوده‌اند.»

در این گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس گفته شده ۷۰ درصد زنان جامعه ایرانی در قشر خاکستری هستند و متاثر از پارامترها، احتمال جابجایی آنها به سایر گروه‌ها وجود دارد و احتمال اضافه شدن آنها به طیف هنجارشکن بسیار زیاد است.

مرکز پژوهش‌های مجلس به یک نظرسنجی انجام شده در سال ۱۳۹۳ توسط مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران اشاره کرده و آورده:

«وقتی حجاب در فضای خصوصی در مقابل نامحرم، مورد پرسش قرار می‌گیرد، ۴۳/۶ درصد از زنان با پوشش بلوز و دامن و شال؛ ۴۴/۲ درصد با مانتو و شلوار و شال و ۶۶/۹ درصد با چادر رنگی موافق هستند. این تفاوت در نوع پوشش در فضای خصوصی و عمومی نیز به نوعی بیانگر برداشت‌های متفاوت از حدود حجاب می‌باشد.»

به باور مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی:

  • ارزش حجاب روندی نزولی دارد. این کاهش قابل توجه و ملموس بوده است؛
  • ۸۵ درصد از افراد جامعه قائل به ضرورت حجاب برای زن مسلمان هستند؛
  • ۵۰ درصد جامعه به حجاب عرفی گرایش دارند نه حجاب شرعی؛
  • نگرش مردم به حدود حجاب عامل تعیین کننده در رفتار آنهاست و پذیرش پیامدهای بد‌حجابی را تحت‌الشعاع خود قرار می‌دهد؛
  • صرفاً ۴۰ درصد از مردم از دخالت دولت در حجاب حمایت می‌کنند؛

نمودار زیر براساس کتاب وضعیت‌سنجی پوشش و آرایش ایرانیان نوشته منصور واعظی سال ۱۳۹۲ است که نشان می‌دهد بیش از ۶۰ درصد ایرانیان بدحجاب هستند و این آمار رو به افزایش است و کمتر از ۴۰ درصد باحجاب بوده‌اند که این روند نیز رو به کاهش است. این نمودار نشان می‌دهد که از سال ۱۳۸۸ تا ۱۳۹۱ یعنی در کمتر از ۴ سال بدحجابی از ۶۰ درصد به بالای ۷۰ درصد رسیده است.

hijab-survey-1

hijab-survey-2

آقای واعظی در کتاب وضعیت‌سنجی پوشش و آرایش ایرانیان به وضعیت حجاب در مشاغل مختلف پرداخته که در جدول زیر نمایان است:

hijab-survey-3

نکته قابل تامل در این جدول این است که تعداد زنان محجبه در مشاغلی بالاست که نظام گزینش و کنترل حکومتی در آن بیشتر است برای مثال آمار زنان محجبه در نیروهای مسلح (۵۳.۳ درصد) و آموزش و پرورش (۵۷.۸ درصد) که نظام گزینش در آن حاکم است بالای ۵۰ درصد زنان باحجاب هستند ولی در مشاغلی مثل رسانه‌ها، مغازه‌دارها و بازار زیر ۳۰ درصد است و در میان بیکاران و دانش‌آموزان نیز کمترین میزان رعایت حجاب را شاهدیم. هاشمی گلپایگانی دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر نیز در تایید این ادعا می‌گوید:

«طبق آمارهای ارسالی از نیروی انتظامی ۴۱ درصد افرادی که در حوزه حجاب و عفاف توبیخ شده‌اند، از نهادهای دولتی و حکومتی بودند که این مساله نشان می‌دهد که رسیدگی به مسئله حجاب و عفاف باید از نهادهای دولتی آغاز شود.».

آیا در محیط‌هایی که حکومت، کمتر قدرت مداخله دارد، مثل فضای مجازی، شواهد از اعتقاد ۷۵ درصدی به حجاب حکایت دارد؟

فصلنامه علوم اجتماعی در سال ۱۳۹۶ نتایج یک مطالعه موردی در خصوص شیوه نمایش خود در کاربران اینستاگرام را منتشر کرده است.

اگرچه بیش از شش سال از انجام این پژوهش می‌گذرد و فضای جامعه ایران در این سال‌ها تغییر کرده اما نتایج حاصله این پژوهش نشان می‌داد که ۷۵ درصد زنان تمایل دارند در فضای بسته از خودشان عکس بگیرند تا راحت بتوانند خود را مطابق با نظر شخصی‌شان به نمایش بگذارند. این مقدار برای مردان ۴۸ درصد است که تقریباً برابر با تعداد عکس‌ها در محیط باز است. به این ترتیب فرض ما، مبنی بر این که قوانین پوشش بر فضای نمایش افراد اثرگذار است، تأیید می‌شود و زنان بیشتر خود را در محیط بسته به نمایش می‌گذارند.

نتایج این تحقیق نشان می‌دهد:

  • ۴۲/۷ درصد زنان تمایل داشتند بدون حجاب عکس بگیرند اما بدن خود را به نمایش نگذارند؛
  • ۳۵/۷ درصد زنان حجاب مرسوم در کوچه و خیابان را رعایت کرده‌اند؛
  • ۱۹ درصد زنان عکس بدون حجاب و با نمایش بدن خود منتشر کرده‌اند؛

به اعتقاد محققان این گزارش، «زنان بیش از مردان با فشارهای ناشی از پوشش و حجاب روبه رو هستند و به همین جهت تمایل به قانون شکنی و نمایش بدون حجاب خود دارند. حتی داشتن شال هم به منزله داشتن حجاب مورد قبول از سوی قانون کشور نیست. هیچ کدام از زنان با حجاب کامل و مورد قبول حکومت در صفحاتشان عکس نداشتند و این موضوع را می‌توان هنجارشکنی و قانون‌گریزی به حساب آورد، چراکه در جامعه ما چادر و حجاب کامل همواره به عنوان حجاب برتر شناخته و معرفی می‌شود، که مطالعه ما نشان می‌دهد این امر چندان مورد پذیرش افراد جامعه نیست.»

از سوی دیگر گزارش رسانه‌های حکومتی از جمله «روزنامه جوان» که در طیف اصولگرایان تندرو و معتقد به حجاب طبقه‌بندی می‌شود، در گزارشی در سال ۱۳۹۹، فضای مجازی را در حوزه حجاب رها شده خوانده و از رواج بی‌حجابی در فضای مجازی به شدت انتقاد کرده است. این گزارش با تاکید بر اینکه مطابق قانون جرائم رایانه‌ای مصوب سال ۱۳۸۸، جرایم علیه عفت و اخلاق عمومی را مورد اشاره قرار داده و آورده: «هر موردی که در فضای حقیقی جرم تلقی شود در فضای مجازی نیز مستثنی نبوده و جرم محسوب می‌شود».

این گزارش برخورد با بی‌حجابی در فضای مجازی را وظیفه قانونی تلقی کرده و خواستار برخورد با افرادی شده که در فضای مجازی حجاب را رعایت نمی‌کنند و پلیس را تنها نهاد پای کار در مساله حجاب معرفی کرده است.

این گزارش دو پیام دارد:

  • فضای مجازی نیز صد در صد آزاد نیست و هستند زنانی که به حجاب اعتقاد ندارند ولی از عواقب انتشار عمومی تصاویر بی‌حجاب خود در فضای مجازی نگرانند.
  • بسیاری از زنان ایرانی در فضای مجازی حجاب را رعایت نمی‌کنند و چنانچه الزام به حجاب برداشته شود در فضای حقیقی نیز بدون حجاب ظاهر می‌شوند.

جمع‌بندی

مجید امامی دبیر شورای فرهنگ عمومی کشور مدعی است: «۷۵ درصد مردم ایران به حجاب اعتقاد دارند».

هیچ نظرسنجی آزاد و معتبری شاخص قدرت وابسته برای سنجش اعتقاد ایرانیان درباره حجاب انجام نشده یا اگر شده نتایج آن در دست نیست. برخی سازمان‌های مذهبی، تبلیغاتی و سیاسی جمهوری اسلامی، جسته و گریخته نظرسنجی‌هایی درباره حجاب انجام داده‌اند که نتایج آنها پراکنده‌ و بعضا ضد و نقیض است.

به عنوان نمونه سازمان تبلیغات اسلامی مدعی است طبق پیمایش‌هایی که انجام داده حدود ۹۰ درصد مردم ایران «اساسا به حجاب اعتقاد دارند». مقام‌های انتظامی به تحقیقاتی اشاره می‌کنند که نشان می‌دهد ۷۰ درصد زنان ایرانی به حجاب اعتقاد دارند. از آن‌سو مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارشی به نتایج نظرسنجی‌های رسمی اشاره می‌کند که در آن گفته شده بیش از ۷۰ درصد ایرانیان حجاب شرعی را رعایت نمی‌کنند.

نتایج نظرسنجی‌های رسمی در جمهوری اسلامی به دلیل وجود تعارض منافع حکومتی برای دفاع از حجاب و حجاب اجباری معتبر نیستند.

مقام‌های جمهوری اسلامی، به خصوص افراد وابسته به نهادها و رسانه‌های محافطه‌کار سیاسی، مذهبی و تبلیغاتی، بارها از وضعیت حجاب در جامعه انتقاد و اظهار نگرانی کرده‌اند. این نگرانی در شرایطی که گفته می‌شود ۷۰ تا ۹۰ درصد ایرانیان به حجاب اعتقاد دارند؛ سوال‌برانگیز است.

با این اوصاف فکت‌نامه این ادعای دبیر شورای فرهنگ عمومی کشور را که «۷۵ درصد مردم ایران به حجاب اعتقاد دارند» بی‌اعتبار می‌داند و به آن نشان «نادرست» می‌دهد.

فرمانده ارتش: تکیه ما بر «دفاع» نخواهد بود/ قدرت «هجومی» ما بعد از حمله متجاوزان ویران‌کننده است

فرمانده ارتش: تکیه ما بر «دفاع» نخواهد بود/ قدرت «هجومی» ما بعد از حمله متجاوزان ویران‌کننده است

فرمانده کل ارتش جمهوری اسلامی ایران با بیان اینکه ما شروع کننده هیچ جنگی نبوده‌ایم و نیستیم اما تکیه ما صرفا بر دفاع نیست، گفت: قدرت هجومی و توان ضربه زدن ما بعد از شروع حمله متجاوزان ویران کننده و پشیمان کننده خواهد بود.

فرمانده کل ارتش جمهوری اسلامی ایران با بیان اینکه ما شروع کننده هیچ جنگی نبوده‌ایم و نیستیم اما تکیه ما صرفا بر دفاع نیست، گفت: قدرت هجومی و توان ضربه زدن ما بعد از شروع حمله متجاوزان ویران کننده و پشیمان کننده خواهد بود.

به گزارش فارس، امیر سرلشکر سید عبدالرحیم موسوی فرمانده کل ارتش جمهوری اسلامی ایران در مراسم صبحگاه عمومی تیپ 25 واکنش سریع نیرو مخصوص نیروی زمینی ارتش در تبریز، گفت: شرایط امروز جهان و منطقه، آمادگی بیش از پیش را الزامی کرده است.

وی افزود: دشمنان عنود، مستکبر و زخم خورده انقلاب، طرح و نقشه‌های شیطانی در سر دارند که آمادگی‌های مختلف ملی و نظامی می‌تواند این دسیسه‌ها را خنثی کند.

امیر سرلشکر موسوی خاطرنشان کرد: هرچه آمادگی رزمی بالاتر باشد توان دفاع و توان هجوم بعد از دفاع اولیه را افزایش می‌دهد.

فرمانده کل ارتش تاکید کرد: ما شروع کننده هیچ جنگی نبوده‌ایم و نیستیم اما تکیه ما صرفا بر دفاع نیست، ابتدا در زمان شروع حمله دشمن دفاع خواهیم کرد، اما قدرت هجومی و توان ضربه زدن ما بعد از شروع حمله متجاوزان ویران کننده و پشیمان کننده خواهد بود.

امیر سرلشکر موسوی تصریح کرد: ما در دفاع مقدس یکبار به جهان ثابت کردیم که بر سر آرمان‌های خود تا کجا ایستاده‌ایم، امروز بسیار قدرتمندتر از آن زمان در دفاع از آرمان‌ها و دفاع از این ملت و کشور سر سوزنی کوتاه نخواهیم آمد.

از تورم ۵۸ درصدی آرژانتین تا قطع یارانه ها در ونزوئلا / بیشترین شکاف تورمی در منطقه یورو

از تورم ۵۸ درصدی آرژانتین تا قطع یارانه ها در ونزوئلا / بیشترین شکاف تورمی در منطقه یورو

صندوق توسعه ملی، ۳۳ درصد از سهام یک بانک را می خرد

انتقال حساب های صندوق توسعه ملی از بانک مرکزی

انتقال حساب های صندوق توسعه ملی از بانک مرکزی

راه اندازی اولین محوطه دانشگاهی گوگل

راه اندازی اولین محوطه دانشگاهی گوگل

۴۸۰ میلیون وام بگیرید، بیش از یک میلیارد پس بدهید؛ زیبا نیست؟

۴۸۰ میلیون وام بگیرید، بیش از یک میلیارد پس بدهید؛ زیبا نیست؟

ابربدهکاران صندوق توسعه ملی چه کسانی هستند؟

ابربدهکاران صندوق توسعه ملی چه کسانی هستند؟

وزیر خزانه داری آمریکا: اشتباه کردم!

وزیر خزانه داری آمریکا: اشتباه کردم!

اسکناس چگونه تولید می شود؟

اسکناس چگونه تولید می شود؟

ابزار جدید بانک مرکزی در بازار ارز

ابزار جدید بانک مرکزی در بازار ارز

چه کسی پاسخگوی عمر و آبروی دیواندری و عراقچی و دیگران است؟

چه کسی پاسخگوی عمر و آبروی دیواندری و عراقچی و دیگران است؟

سیاست‌ های صدساله‌ ای که بر سرمان آوار می‌ شوند

سیاست‌ های صدساله‌ ای که بر سرمان آوار می‌ شوند

دیاکو حسینی: حتی در صورت احیای برجام، عمر آن کوتاه است

با نگاهی به تلاش برای ادامه مذاکرات؛

دیاکو حسینی: حتی در صورت احیای برجام، عمر آن کوتاه است

کارشناس ارشد سیاست خارجی گفت: حتی اگر برجام هم احیا شود، در مدت زمان کوتاهی می‌تواند تداوم داشته باشد که از نظر من بیش از دو الی سه سال ممکن نخواهد بود که توافق تداوم داشته باشد. مگر اینکه طرفین به سمت گفتگوهای مستمر و جدیدی حرکت کنند که در سایه…

بیت کوین همچنان در کانال ۲۹ هزار دلاری

نوسانات جزیی بازار رمزارزها؛

بیت کوین همچنان در کانال ۲۹ هزار دلاری

بازار رمزارزها شاهد نوسانات جزیی بوده و در حال حاضر بیت کوین در کانال ۲۹ هزار دلاری معامله می شود.

تداوم رکود اقتصادی آمریکا تا ۲۰۲۴ محتمل به نظر می رسد

اکونومیست بررسی کرد؛

تداوم رکود اقتصادی آمریکا تا ۲۰۲۴ محتمل به نظر می رسد

اخیرا به نظر می رسید که رکود تقریبا هر دهه یکبار به آمریکا ضربه می زند اما تنها دو سال پس از اولین قرنطینه، چرخه تجاری با سرعتی بیمارگونه در حال چرخش است و به نظر می رسد یک چرخه دیگر هم در راه است. اگر شما هم مانند اکثر مردم هستید، حافظه شما از…

اقتصاد در سال ٢٠٢٢ به کدام سو می‌ رود؟

پیش بینی صندوق بین‌المللی پول؛

اقتصاد در سال ٢٠٢٢ به کدام سو می‌ رود؟

اقتصادها باید با کمبود کالاهای مرتبط با جنگ روسیه و اوکراین، مشکلات زنجیره تامین به دلیل قرنطینه در چین و سیاست‌های پولی سختگیرانه ناشی از افزایش تورم مقابله کنند.

آیفون ۱۴ متفاوت ترین گوشی اپل

آخرین اخبار از آخرین مدل گوشی های آیفون؛

آیفون ۱۴ متفاوت ترین گوشی اپل

شکاف بین مدل های آیفون سری ۱۴ اپل از نسل های قبلی بیشتر خواهد بود و اکنون اخبار قابل توجهی در مورد آنچه که احتمالاً اختلاف‌انگیزترین تفاوت در سری های آیفون است به گوش می رسد.

کاربرد‌های بلاکچین در صنعت خرده فروشی و عملیات تجاری

کاربردهای فناوری بلاکچین – بخش دوم؛

کاربرد‌های بلاکچین در صنعت خرده فروشی و عملیات تجاری

این مقاله در دو بخش مزایای بی نظیری را که راه حل‌های فناوری بلاکچین می‌توانند به صنعت خرده فروشی ارائه دهند، ترسیم می‌کند. اگر خرده‌فروش هستید، باید بدانید که چگونه بلاکچین پتانسیل بالایی برای افزایش ارزش افزوده در مشاغل خرده‌ فروشی دارد.

بورس در دو راهی؛ اصلاحی سنگین یا پایانی برای ریزش شاخص؟

بررسی چشم انداز بورس در میان مدت؛

بورس در دو راهی؛ اصلاحی سنگین یا پایانی برای ریزش شاخص؟

بر اساس تحلیل کارشناسان انتظار می ‌رود بازار وارد فاز اصلاح قیمتی کوتاه‌ مدتی شود. اما این اصلاح قیمتی نمی ‌تواند دوام چندانی داشته باشد.

اگر واحد نیمه ساخته دارید می‌توانید این وام را بگیرید

مالکین واحدهای نیمه ساخته بخوانند؛

اگر واحد نیمه ساخته دارید می‌توانید این وام را بگیرید

مدیرکل راه و شهرسازی استان تهران گفت: مالکینی که در تهران واحد نیم ساخته دارند، می توانند برای دریافت وام نهضت ملی مسکن اقدام کنند.

شاخص قدرت وابسته

مقاله پژوهشی

1. اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر کیفیت زندگی و ساعات استفاده از اینترنت در پسران دبیرستانی

مهشید عزیزی بروجن؛ ایران داوودی؛ یداله زرگر

2. ارائه الگوی توسعه کارآفرینی گردشگری مبتنی بر زنجیره‎های ارزشی در ایران: مورد مطالعه استان اردبیل

مهدی مرادجو نمین؛ علی بدیع زاده؛ کامبیز حیدرزاده؛ سید حسام سیدین

3. اثربخشی درمان ذهن آگاهی مبتنی بر خوردن (MB-EAT) بر مراقبت از خود (خودمراقبتی) افسردگی در زنان مبتلا به دیابت نوع دو

علی فرنام؛ حمیدرضا میرشکاری؛ لطف اله صابریان بروجنی؛ زهرا کرمی مهاجری

4. تدوین مدل ساختاری رفتارهای خوردن بر اساس سازگاری هیجانی و سبک‎های دلبستگی با میانجیگری احساس تنهایی در دانشجویان

لیدا اسعدی طهرانی؛ مهدیه صالحی؛ مجتبی امیری‌مجد؛ آنیتا باغداساریانس؛ نورعلی فرخی

5. تأثیر شخصیت کنشگرا بر عملکرد شغلی کارکنان

مصطفی اکرامی؛ حمید جنانی؛ جعفر برقی ‌مقدم؛ محمدرحیم نجف‌زاده

6. اثربخشی آموزش مهارت‌های زندگی براساس رویکرد جی مک گرا بر ابراز وجود و تنظیم هیجان

الهام نقاش‌زاده؛ جواد خلعتبری؛ سید علی حسینی المدنی؛ حسن اسدزاده دهرایی؛ علیرضا محمدی‌آریا

7. تبیین راهبردهای توسعه ورزش دانشجو معلمان در راستای ارتقاء جسم و - روان در اداره کل تربیت بدنی دانشگاه فرهنگیان

مهدی احمدیان جلوداری؛ شهرام علم؛ ولی نوذری

8. اثربخشی زوج درمانی هیجان مدار بر کاهش باورهای غیرمنطقی و طلاق عاطفی زنان متأهل مراجعه کننده به مراکز مشاوره منطقه 4 تهران در سال 1396

پرستو صالحپور؛ قدسی احقر؛ شکوه نوابی نژاد

9. مدیریت محتوای تبلیغات تجاری سلامت محور در رسانه ملی

نادعلی مرادی؛ فاطمه عزیزآبادی فراهانی؛ داود نعمتی انارکی؛ ندا سلیمانی

10. نقش میانجی‌گری نمایه توده بدنی در پیش‌بینی عملکرد جنسی بر اساس هویت جنسیتی زنان

غزاله ترناس؛ فرحناز مسچی؛ مهدی شاه‌نظری؛ شیدا سوداگر؛ مانیا اصغرپور

مقاله پژوهشی

11. اثربخشى ذهن‌آگاهی بر کیفیت زندگى و مدیریت درد مزمن

بهاره سالاریان؛ آرزو شمالی اسکویی؛ مسعود عارف‌نظری

12. مدلی به منظور ارتقاء بهره وری منابع انسانی در راستای بهبود اهداف سلامت عمومی سازمان بهزیستی

الناز کریمی؛ رسول داودی؛ محمدرضا کرمی پور شمس آبادی

مقاله پژوهشی

13. بررسی خودپنداره تحصیلی در رابطه با امید به تحصیل دانش آموزان دختر مقطع متوسطه اول

فاطمه ملاحی؛ میمنت تعبدی

14. بررسی اثربخشی آموزش زوج درمانی هیجان مدار برافزایش شادکامی‎و بهبود الگوهای ارتباطی زوجین شهر ایذه

هوشنگ کنارکوهی؛ عباس صادقی؛ رحمان شیخی قلعه سردی

15. بررسی اثر بخشی آزمون درمان شناختی- رفتاری تصویر بدن بر کاهش میزان اضطراب اجتماعی دانش آموزان

بهزاد عبداله پور

مقاله پژوهشی

16. اثربخشی گروه درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد بر عادات زندگی، رفتار خوردن آشفته و سبک زندگی ارتقا دهنده سلامت در زنان مبتلا به چاقی

شهره مرتضایی شمیرانی؛ بیوک تاجری؛ باقر ثنایی ذاکر؛ شیدا سوداگر؛ فرحناز مسچی

17. پیش بینی کیفیت خواب براساس شاخص توده بدنی با نقش میانجی‌گری افسردگی در دانشجویان کرج

فخرالسادات کاظمی؛ بیوک تاجری؛ نظام هاشمی

18. مطالعه کیفی سناریوهای زندگی مبتنی بر تحلیل رفتار متقابل زنان دارای همسر با الگوی شخصیت پارانوئید

هاجر حاجی حیدری؛ سیداسماعیل موسوی

19. تأثیر آموزش مدیریت استرس به شیوه شناختی رفتاری بر تنیدگی و احساس گرفتاری مادران کودکان با بیش‌فعالی- نقص توجه

غلامرضا ثناگوی محرر؛ مژگان عرفانی؛ اعظم اکبری زاده

20. اثربخشی آموزش ذهن‌آگاهی کودک‌محور بر عزت‌نفس و همدلی کودکان پیش‌دبستانی

الهام دهقانی؛ غلامرضا منشئی

21. مقایسه اثر بخشی درمان وجودی و درمان چند وجهی لازاروس بر کاهش علائم سندرم پیش از قاعدگی (PMS)

زینب فرهنگی؛ ملکه مشهدی فراهانی؛ معصومه ژیان باقری

22. رابطه کنترل هیجان و نظم جویی هیجان با رضایت زناشویی درزوجین 20- 45 ساله

امیر نامدار؛ سعید سرابیان؛ نرجس خاتون ذبیحی حصاری

23. اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر نگرش‎ها‎ی ناکارآمد جنسی و عملکرد جنسی در زنان باردار

فاطمه قلیان نوذری؛ رمضان حسن زاده؛ سارا غلام نژاد

24. پیش‌بینی علائم خلقی و اضطرابی بر اساس سبک‌های دلبستگی، نگرش ناکارآمد و جهت‌گیری زندگی

پرند عابر؛ مرضیه موسوی

25. نقش کارکرد‎‎های شناختی و سبک شناختی وابسته به زمینه و ناوابسته به زمینه در فرآیند عملکرد ریاضی دانش آموزان پسر مقطع متوسطه شهر مشهد

سمانه سادات طباطبایی؛ تکتم سادات طباطبایی؛ حسین رضا نخعی

26. بررسی و مقایسه حرکات بنیادی کودکان مبتلا به اختلال یادگیری خاص با کودکان عادی
27. پیش بینی تعهد شغلی براساس دشواری تنظیم هیجانی، خودکارآمدی مقابله‌ای با مشکلات با‎میانجی‌گری اضطراب وجودی در پرسنل اتاق عمل

بهنوش لشکری منش؛ فرحناز مسچی؛ بیوک تاجری

28. اثربخشی درمان تحلیل رفتار متقابل بر کیفیت زندگی و عزت‌نفس زنان مطلقه

تاجماه دهناشی لاطان؛ رضا جوهری‌فرد

29. تدوین مدل علی بهزیستی بر اساس تجربیات‌بهینه (شخصیت خود-غایت نگر) و ارزش‌های اخلاقی با میانجی‌گری نگرش‌های ناکارآمد

سلمان خانی پوئینک؛ اکبر محمدی؛ آمنه معاضدیان

30. نقش فاکتورهای فرهنگی، اجتماعی در تدوین مدل گردشگری ورزشی استان خراسان رضوی

مهدی پرتو؛ حسین پیمانی زاد؛ شهرام علم؛ حسن فهیم دوین

31. تأثیر شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی (MBCT) بر افسردگی، انعطاف پذیری شناختی در بیماران دیابتی

غلامرضا ثناگوی محرر؛ حمیدرضا میرشکاری؛ لطف اله صابریان بروجنی؛ علیرضا میر شرف الدین

رمزگشایی از نامه خاندوزی به رئیسی / زنگ خطر کدام بازارها به صدا در می‌آید؟

وزیر اقتصاد پیش از این گفته بود قرار است کسری بودجه را از طریق فروش اموال مازاد جبران کند؛ نه انتشار اوراق بدهی و استقراض از بانک مرکزی. اما حالا او در نامه‌ای به رئیس جمهور رسما اعلام کرده چالش‌های زیادی بر سر راه فروش اموال مازاد وجود دارد. نامه خاندوزی چه پیامی برای اقتصاد دارد؟

به گزارش تجارت‌نیوز، به نظر می‌رسد خاندوزی خواسته با انتشار عمومی نامه، این هشدار را بدهد که امکان تامین کسری بودجه از طریق فروش اموال مازاد ممکن نیست و دولت باید به سراغ راهکارهای دیگر برود. راهکارهایی که ممکن است یا باعث ضرر بیشتر سهامداران بورس شود و یا افزایش تورم.

حالا خاندوزی خواسته با انتشار عمومی نامه خود را از بروز مشکلات بعدی مبرا کند و بگوید کسری بودجه و فروش نرفتن اموال مازاد به دلیل قصور دستگاهها و سایر نهادها بوده و نه وزارت اقتصاد و او حتی درباره آن هشدار هم داده است.

به خصوص که چندی پیش خاندوزی متهم شده بود که نتوانسته بورس را از وضعیت بحرانی خارج کند و حتی برخی از رسانه‌ها مساله استیضاح او را مطرح کردند.

همان زمان بود که محمدحسن آصفری، نماینده مجلس در توییتی نوشت: «آقای خاندوزی پیش از وزارت دائم توئیت می‌کردند و در مورد خروج بورس از وضعیت بحرانی راهکار می‌دادند حالا همان راهکارهایی را که توئیت می‌کردند اجرا کنند.»

معنای نامه خاندوزی این است که یا دولت مجبور به فروش اوراق دولتی است که بر بورس تاثیر منفی می‌گذارد. یا مجبور به استقراض از بانک مرکزی و چاپ پول است که بر نرخ تورم تاثیر منفی می‌گذارد. هر چه باشد، پیام نامه خاندوزی به رئیسی برای اقتصاد و بازارها چندان خوشایند نیست.

پروژه شکست‌خورده خاندوزی!

خاندوزی در نامه به ابراهیم رئیسی اعلام کرده که در شش ماهه نخست امسال، فقط ۴۷۳ میلیارد تومان از محل فروش اموال مازاد به حساب خزانه واریز شده است. این در حالی است که بر اساس قانون بودجه سال ۱۴۰۰ قرار بود درآمد دولت از محل فروش اموال مازاد خود ۴۵ هزار میلیارد تومان باشد.

حالا نامه وزیر اقتصاد به رئیسی نشان می‌دهد تنها یک درصد از کل درآمد پیش‌بینی شده برای فروش اموال مازاد محقق شده است. پس تامین کسری بودجه ۳۰۰ هزار میلیارد تومانی از این محل، امرناممکنی است.

این مساله در حالی است که وزیر اقتصاد پیش از این بارها گفته بود بهترین راه جبران کسری بودجه، فروش اموال مازاد دولت است. راهی که به گفته خاندوزی «کمترین اثر تورمی را دارد و باعث مولد شدن دارایی‌ها هم می‌شود.»

اما محتوای نامه خاندوزی می‌گوید دولت نمی‌تواند از طریق فروش اموال مازاد کسری بودجه را تامین کند. ۱۵ منعی که خاندوزی به آن اشاره کرده هم به گونه‌ای نیست که با دستور مستقیم و فوری رئیسی، به سرعت رفع شود و دولت بتواند این اموال را بفروشد و پول آن را به خزانه بریزد.

احتمالا وزیر اقتصاد زمان اعلام چنین وعده‌ای، وضعیت درآمد و تحقق منابع درآمدی بودجه را ندیده و از فروش یک درصدی اموال مازاد دولت خبر نداشت!

زنگ خطر کدام بازارها به صدا در می‌آید؟

اما جدای از اعلام چنین وعده‌ بدون پشتوانه آماری و بودجه‌ای، سوال بعدی این است که دولت قرار است کسری بودجه خود را چگونه تامین کند؟

یک راه تامیین کسری بودجه انتشار اوراق بدهی است. اما مساله این است که به گفته کارشناسان بازار سرمایه، فروش اوراق بدهی، عامل اصلی افت بورس در یک ماه گذشته بود.

یعنی درست در روزهایی که کارشناسان پیش‌بینی می‌کردند شاخص بورس وارد کانال ۱٫۶ میلیون واحدی می‌شود، دولت اوراق بدهی در بازار عرضه کرد و یکی از علت‌های افت شاخص بورس هم همین بود.

حالا با وجود کسری بودجه و ناتوانی دولت در فروش شاخص قدرت وابسته اموال مازاد، احتمالا دولت چاره‌ای ندارد جز اینکه به سراغ فروش اوراق بدهی برود. در این صورت زنگ خطر برای سهامداران به صدا در می‌آید و ممکن است شاخص کل بورس باز هم بریزد.

اما دولت قطعا نمی‌تواند کل این کسری را از طریق اوراق بدهی تامین کند. پس ممکن است راه دیگر، استقراض از بانک مرکزی باشد. راهکاری که نتیجه آن افزایش تورم است.

بازی دولت با دلار؟

اما راه دیگری هم وجود دارد و آن هم دستکاری نرخ ارز در بازار آزاد است. چندی پیش زمانی که نرخ دلار به ۲۸ هزار تومان رسید و دوباره به کانال ۲۶ هزار تومان برگشت، اقتصادنیوز در گزارشی نوشت دولت از طریق افزایش نرخ ارز، بخشی از بودجه خود را جبران کرده است.

همان راهکاری که محمود احمدی‌نژاد اوایل دهه ۹۰ انجام می‌داد. حالا دوباره در هفته گذشته قیمت دلار به بالای ۲۸ هزار تومان رسید و دوباره به عقب برگشت.

شاید دولت در آستانه مذاکرات برجامی، با نرخ ارز بازی می‌کند. چون می‌داند آغاز مذاکرات قطعا بر قیمت دلار اثر کاهشی می‌گذارد و سعی می‌کند تا آن زمان با نوسان‌گیری از قیمت دلار، بخشی از کسری بودجه را جبران کند.

مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین تماشا کنید
نزدیک
برو به دکمه بالا