آموزش فارکس به زبان فارسی

تفاوت ایقاع با قرارداد

تفاوت عقد و ایقاع

عقد به عنوان یک عمل حقوقی، به توافقی گفته می شود که با اراده دو طرف شکل می گیرد؛ مانند عقد اجاره. اما ایقاع، عمل حقوقی است که صرفا با اراده یک نفر، ایجاد می شود؛ مانند ابرا ضمه مدیون از دین. فرق بین قرارداد و ایقاعات، چندین مورد است. به عنوان مثال، در عقد، نیازی به اعلام اراده وجود ندارد؛ اما در ایقاع، اگرچه با اراده یک نفر شکل گرفته است، اما این اراده برای اینکه در عالم خارج، اثر داشته باشد، باید اعلام شود که این از تفاوت عقد و ایقاع می باشد.

برای مشاوره تفاوت عقد و ایقاع

برای مشاوره تفاوت عقد و ایقاع

عناوین اصلی این مقاله

تعهدات، از دو مورد، منشا می گیرند که آن دو مورد، اعمال حقوقی و وقایع حقوقی می باشند. در تفاوت اعمال حقوقی و وقایع حقوقی، باید گفت که اعمال حقوقی ، تعهداتی هستند که به اراده افراد ایجاد می شوند؛ مانند عقد قرض. اما وقایع حقوقی ، تعهداتی هستند که خارج از اراده فرد ایجاد شده و به او تحمیل می شوند؛ مثلا، فردی مالی را سرقت می کند، منشا تعهد او به رد مال، واقعه حقوقی می باشد.

اعمال حقوقی که اراده فرد در آن دخیل است، به دو دسته تقسیم می شوند: عقد و ایقاع . عقد و ایقاع ، نمونه اعمالی هستند که فرد به اراده خود، به آثار آنها متعهد می شود. البته، عقد و ایقاع در مواردی مانند چگونگی ایجاد، مواردی که سبب ادامه یافتن آنها می شود و در این موضوع که چگونه پایان می یابند، با هم تفاوت هایی دارند که لازم است این تفاوت ها بررسی شود.

با توجه به اهمیت این موضوع، در این مقاله قصد داریم، به این سوال پاسخ دهیم که عقد و ایقاع چیست؟ سپس در ادامه تفاوت عقد و ایقاع را بررسی کنیم. اگر در خصوص فرق بین قرارداد و ایقاعات​ سوالاتی دارید، در این مقاله، همراه ما باشید.

عقد چیست ؟

برای پاسخ به این سوال که عقد چیست؟ باید به ماده 183 قانون مدنی مراجعه کرد. طبق این ماده : "عقد، عبارت است از این که یک یا چند نفر، در مقابل یک یا چند نفر دیگر، تعهد بر امری نمایند و مورد قبول آنها باشد." به بیان ساده تر، وقتی یک فرد با یک فرد دیگر، درباره موضوعی توافق می کنند و یک اثر حقوقی ایجاد می شود، به این توافق، عقد گفته می شود. مانند انتقال مالکیت مبیع به خریدار و انتقال مالکیت ثمن معامله به فروشنده ، که این اثر حقوقی، در قالب عقد بیع انجام می گیرد. مثال های بسیار زیادی برای عقد و قرارداد وجود دارد، تفاوت ایقاع با قرارداد که عقد بیع، قرارداد اجاره ، عقد هبه و قرارداد وکالت، نمونه ای از این موارد می باشند.

هر عقد، برای شکل گیری، نیاز به دو رکن اصلی ایجاب و قبول دارد. ایجاب، پیشنهاد برای شروع توافق است و قبول، پذیرش این پیشنهاد می باشد. بنابراین، همان طور که بیان کردیم، وجود دو اراده، در شکل گیری قرارداد، الزامی می باشد. همچنین، قرادادها برای آنکه به صورت صحیح منعقد شوند، باید از یک سری شرایط عمومی صحت قراردادها پیروی کنند که این موارد، در ماده تفاوت ایقاع با قرارداد 190 قانون مدنی بیان شده اند، به موجب این ماده : "برای صحت هر معامله، شرایط ذیل، اساسی است :

قصد طرفین و رضای آنها : طرفین برای انجام معامله باید دارای قصد و رضای باشند، عدم رضای آنها سبب عدم نفوذ معامله می شود. عقد محقق می شود به قصد انشا، به شرط مقرون بودن به چیزي که دلالت بر قصد کند.

اهلیت طرفین : طرفین قرارداد، باید برای معامله اهلیت داشته باشند. برای این که متعاملین، اهل محسوب شوند باید بالغ و عاقل و رشید باشند.

موضوع معین که مورد معامله باشد : مورد معامله باید مال یا عملی باشد که هر یک از طرفین قراراداد، تعهد به تسلیم یا ایفای آن را می کنند.

مشروعیت جهت معامله : معامله باید در جهت مشروع و قانونی انجام گیرد. در معامله، لازم نیست که جهت آن تصریح شود، ولی اگر تصریح شده باشد، باید مشروع باشد، و الا معامله باطل است.

بنابراین، شکل گیری یک قرارداد صحیح، نیازمند شروط بالا بوده که این شروط، در تمامی عقود، یکسان می باشد. به همین دلیل به آنها شرایط عمومی صحت قرارداد ها گفته می شود. البته برخی قرارداد ها، علاوه بر شرایط عمومی، به یک سری شرایط اختصاصی نیز نیاز دارند تا به طور صحیح منعقد شوند. به عنوان مثال، در عقد هبه، قبض، شرط صحت می باشد.

ایقاع چیست ؟

در بخش قبل، عقد را توضیح دادیم و گفتیم برای اینکه قراردادی منعقد شود ، دو یا چند نفر باید با هم درباره آن توافق کنند. در این بخش قصد داریم به این سوال پاسخ دهیم که ایقاع چیست؟ در ایقاع، برعکس قرارداد، نیازی به توافق دو یا چند نفر نمی باشد، بلکه تنها اراده یک نفر می تواند اثر حقوقی را ایجاد کند . مانند فسخ قرارداد ، طلاق ، ابرا و . .

به عنوان مثال، در فسخ قرارداد، شخصی که حق فسخ دارد، می تواند بدون در نظر گرفتن رضایت و اراده طرف دیگر معامله ، به صورت یک جانبه، قرارداد را فسخ نماید. بنابراین، در تعریف ایقاع، باید گفت، یک نوع عمل حقوقی است که تنها با اراده یک فرد، منجر به ایجاد یک اثر حقوقی می گردد.

همچنین، طلاق، یکی دیگر از ایقاعات می باشد؛ مطابق ماده 1134 قانون مدنی: " طلاق، باید به صیغه طلاق و در حضور لااقل دو نفر مرد عادل که طلاق را بشنوند واقع گردد." همانطور که ملاححظه می شود، مطابق ماده مذکور طلاق یک ایقاع تفاوت ایقاع با قرارداد تشریفاتی است. با این توضیح که اعلان اراده کافی نبوده و جاری شدن صیغه طلاق و در حضور لااقل دو نفر مرد عادل که طلاق را بشنوند، لازم می باشد.

تفاوت عقد و ایقاع

در بخش های قبل، دو گروه از اعمال حقوقی، یعنی عقد و ایقاع را تعریف کرده و احکام و مقررات آنها را بررسی نمودیم. در این بخش، قصد داریم، تفاوت عقد و ایقاع را توضیح دهیم. در خصوص فرق قرارداد و ایقاعات، می توان براساس مواد قانون مدنی، به موارد زیر اشاره کرد :

در عقد، به اراده دو نفر نیاز است، اما در ایقاع، تنها با اراده یک نفر ، عمل حقوقی واقع می شود .

هیچ قراردادی، بدون ایجاب و قبول شکل نمی گیرد. بنابراین، در انعقاد قراردادها نیاز به وجود توافق طرفین است تا قرارداد شکل بگیرد. اما در شکل گیری ایقاع ، نیاز به توافق نیست و صرف اراده یک نفر کفایت می کند.

قرارداد، چون با توافق صورت می گیرد، نیازی به اعلام اراده ندارد؛ اما ایقاع ، اگرچه یک عمل منفرد است اما برای اینکه اثر داشته باشد باید اعلام شود .

آخرین، فرق بین قرارداد و ایقاعات​، در شرایط صحت معامله است. در شرایط صحت معاملات، اهلیت طرفین، دارای احکام متفاوتی میان عقد و ایقاع است. با این توضیح که در قراردادها، هر دو طرف قراداد باید اهلیت داشته باشند؛ اما در ایقاعات، اگرچه مانند ابراء ذمه مدیون، توسط داین، دارای دو طرف باشد، صرفا اهلیت اعلام کننده اراده یعنی طلبکار، کفایت می کند و اهیلت مدیون، الزامی نیست.

در ادامه بخوانید: اعمال حقوقی و وقایع حقوقی

برای مطالعه بیشتر درباره تفاوت عقد و ایقاع​ در کانال تلگرام حقوق قراردادها عضو شوید. کارشناسان مرکز مشاوره حقوقی دینا نیز آماده اند تا با ارائه خدماتی در زمینه مشاوره حقوقی تلفنی دینا به سوالات شما عزیزان پیرامون تفاوت عقد و ایقاع​ پاسخ دهند .

سوالات متداول

1- عقد چیست؟

عقد آن است که یک یا چند نفر در مقابل یک یا چند نفر دیگر تعهد به امری نمایند و مورد قبول آنها قرار بگیرد که در متن مقاله به طور کامل توضیح داده شده است.

2- ایقاع چیست؟

ایقاع یک نوع عمل حقوقی است که تنها با اراده یک نفر منجر به ایجاد یا از بین رفتن یک اثر حقوقی می شود و در متن مقاله به طور کامل توضیح داده شده است.

3- تفاوت عقد و ایقاع در چه مواردی است؟

عقد و ایقاع در موارد متعددی دارای تفاوت می باشند از جمله اینکه برای بستن قرارداد نیاز به توافق است اما برای شکل گیری ایقاع نیاز به توافق نیست و در متن مقاله به طور کامل این موضوع توضیح داده شده است.

تفاوت عقد و ایقاع چیست

تفاوت عقد و ایقاع چیست (3)

حقوق علمی است، که دقت بالایی در مفاهیم و کلمات دارد؛ به همین جهت استفاده از دقت و ظرایف کلامی در این موضوع، یعنی در مسائل حقوقی حساسیت بالایی دارد. اگر شاکی و یا مشتکی عنه در این مسائل اطلاع کافی داشته باشند، در محاکمه های قانونی کمتر دچار اشکال حقوقی و قانونی می شوند. برای مثال باید بدانیم که تفاوت عقد و ایقاع چیست؟ این موضوع و دانستن از ابعاد گوناگون آن برای کسانی که معامله گر هستند، کاربرد های فراوانی دارد. البته باید تفاوت ایقاع با قرارداد بدانیم که دانستن این تفاوت منحصر در بخش معاملات نیست و در بخش های دیگر زندگی ما انسان ها که اختیار انجام آن کار ها برایمان وجود دارد، مصداق خواهد داشت. لذا ارزش سوال تفاوت عقد و ایقاع چیست؟ برایمان مشخص شد، در نتیجه پی بردن به پاسخ آن ضروری و مهم خواهد بود.

چرا لازم است تا بدانیم تفاوت عقد و ایقاع چیست؟

تنها کسی که در زندگی می تواند به ما بگوید قرار است، چه کاری انجام دهیم، خودمان هستیم. یعنی در حقیقت باید بتوانیم خودمان کارهایمان را انجام دهیم و مسئولیت آن ها را نیز بر عهده بگیریم. تصمیمات ما در انجام کاری های مختلف در بخش های متفاوت زندگی علاوه بر مسئولیت آور بودن، توانایی بر جای گذاشتن تاثیراتی را دارند، که در نهایت بر جای خواهند ماند. اگر این موضوع را حقیقتاً در کارهایمان به کار ببندیم و تاثیرات آن را بپذیریم؛ زندگی راحت تر و با آرامش تری خواهیم داشت. یکی از این کارهایی که باید با دقت انجام گیرد، معاملات روزانه و مخصوصاً عقد ها هستند. حال که به علت مهم بودن سوال پی بردیم، زمان پاسخ به پرسش فرا رسیده است. برای آنکه بتوانیم به سوال یعنی تفاوت عقد و ایقاع چیست؟ پاسخ دهیم؛ باید در ابتدا خود کلمه و مفاهیم قانونی و شرعی عقد و سپس ایقاع را بدانیم. بعد از روشن شدن تعریف، تفاوت های آنان برایمان آشکار خواهند شد. در موارد زیر هر کدام را جداگانه بررسی خواهیم کرد :

عقد :

کلمه عقد در لغت به معنای گره می باشد. در اصطلاح شرعی نیز فقها آن را به معنای ایجاد کردن و قبول کردن می دانند، که می تواند بین افراد متفاوت یا یک شخص در صورت داشتن وکالت از دو طرف یا وصی بودن از طرفین و یا سایر موارد مذکور برقرار شود. کلمه عقد در اصطلاح قانونی و حقوقی نیز به معنای توافق کردن بر امری که دو طرف به آن اتفاق نظر کردند، اطلاق می شود؛ که در نتیجه برای هر دو طرف عقد تعهد آور و مسئولیت آور خواهد بود؛ یعنی طرفین ملزم به اجرای مفاد مورد تعهد خواهند بود، و چه بسا در صورت عدم اجرا تعهدات، جزا هم داشته باشند. این طرفین مذکور در عقد می تواند فرد یا افراد باشد، که بستگی به مصداق عقد ها دارد. اولین گام برای پاسخ به سوال تفاوت عقد و ایقاع چیست؟ را برداشتیم.

ایقاع :

این کلمه در لغت به معنای به چنگ انداختن می باشد. در اصطلاح شرعی نیز فقها به این معنی بیان کرده اند، که ایقاع عملی یکطرفه از جانب یک طرف است. یعنی نیازی به ایجاب و قبول طرفین ندارد و ایجاب یک طرف برای ایجاد شدن ایقاع کفایت می کند. این عمل به صورت یکطرفه اجرا و محقق خواهد شد. در یک کلام در عمل ایقاع که شامل موارد زیادی می شود؛ اختیار یک نفر است، که کار را انجام می دهد. این گام نیز دومین گام برای پاسخ به سوال تفاوت عقد و ایقاع چیست؟ بود.

با توجه به متن بیان شده تفاوت عقد و ایقاع چیست؟

همان طور که به تفصیل بیان کردیم؛ روشن شد، کلمات عقد و ایقاع هر کدام در معنی و در اصطلاح چه مفاهیمی را در بردارند؛ و تا حدود زیادی برای شما خواننده گرامی آشکار گشت، که هر کدام چه مسئولیت های سنگینی بر گردن انسان می گذارند. اما در برخی موارد تفاوت های آشکاری را دارند، که باید مجدد آنها را برایتان ذکر کنم، که مهمترین آنها عبارتند از :

دو طرفه بودن عمل در عقد :

در عمل و یا توافق مورد نظر، کاری که قرار است، انجام گیرد، نیاز به ایجاب و قبول دارد. یعنی اراده و اختیار دو طرف باید در انجام آن دخیل باشد. این مورد را عقد گویند. برای توضیح و درک بهتر به مثالی که می زنیم توجه کنید : ازدواج کردن یکی از عقود می باشد. ازدواج برای ایجاد شدن به دو طرف یعنی مرد و زن احتیاج دارد. اولی تفاوت ایقاع با قرارداد یعنی مرد ایجاب و درخواست را انشا می کند، دومی نیز قبول و تایید را انشا می کند؛ که در نتیجه عقد ازدواج میان این دو نفر برقرار می شود. البته عقد انواعی دارد، که در کنار آنها وکالت پذیر نیز می باشند. یعنی دو طرف می توانند برای انجام امور عقد از طرف خود وکیل اخذ کنند، و آنها را مامور انجام کارها کنند.

یک طرفه بودن ایقاع :

ایقاع متفاوت از عقد است، یعنی یک اختیار در موضوع مورد اختیار خود قادر به انجام آن عمل خواهد بود. برای درک بهتر مطلب به مثالی که می زنیم، توجه کنید : عمل طلاق یک ایقاع محسوب می شود. یعنی چونکه حق طلاق با مرد می باشد، البته مگر در مواردی که از او سلب اختیار شود؛ او یعنی مرد می تواند یک طرفه زن خود را طلاق دهد، و در نتیجه احتیاجی به قبول طرف مقابل یعنی زن نمی باشد.

اگر پاسخ سوال تفاوت عقد و ایقاع چیست؟ را در مسائل حقوقی ندانیم چه می شود؟

ارزش آموزش و علم بالاتر از تفاوت ایقاع با قرارداد آن است، که بتوانیم در چند خط در مورد آن به بحث بنشینیم. اما اجازه دهید، به همین مقدار بسنده کنیم، که شما را از خطرات اقتصادی و روانی بسیاری در معاملات مهم خود در امان خواهد داشت. در اکثر مواردی که افراد شاکی یا مشتکی عنه در دادگاه ها به مشکلات بر می خوردند، به علت عدم اطلاع از موارد قانونی و حقوقی است. لذا با اخذ مشاوره های قانونی یا وکیل کارهای حقوقی و قرارداد های خود را بهترین نحو ممکن انجام دهید. با این کار خود را از دردسر های دادگاهی و سایر مشکلات روحی آن در امان نگه داشته اید. شرایط مربوط به این نوع قراردادها و عقد های متعدد و متفاوت نیز بر جای خود محفوظ است، که قالب مراجعین باید در مراحل تفاوت ایقاع با قرارداد رسمی به ثبت برسانند، تا از مشکلات احتمالی در امان بماند.

تفاوت عقد و ایقاع چیست

تفاوت عقد و ایقاع (1)

تفاوت عقد و ایقاع چیست؟ علم حقوق به عنوان علمی که روابط میان افراد را تنظیم می‌کند به ناچار باید از مفاهیم دقیق و درست نیز استفاده کند. استفاده از این مفاهیم در معنای دقیق خود، مسئله‌ای است که این علم را تبدیل به یکی از سخت‌ترین علوم نظری کرده است. یکی از این مفاهیم عقد و ایقاع است. ما با فهمیدن این نکته که تفاوت عقد و ایقاع چیست می‌توانیم تفاوت ایقاع با قرارداد استفادۀ بهتر و مناسب تری از این مفاهیم داشته باشیم. به علاوه دانستن این مسئله که تفاوت عقد و ایقاع چیست، باعث می‌شود افراد از حقوق خود درک درستی داشته باشند. این درک درست به افراد کمک می کند که روابط حقوقی خود را به نحو احسن تنظیم کنند و از آثار مخربی که ممکن است ندانستن این مفاهیم و تفاوت آنها به حقوق آنها وارد کند، جلوگیری بکنند. پس دانستن این موضوع که تفاوت عقد و ایقاع چیست، صرفا یک بحث نظری نیست و کاربرد عملی نیز دارد.

جایگاه عقد و ایقاع در پاسخ به سوال تفاوت عقد و ایقاع چیست:

برای بهتر فهمیدن این موضوع که تفاوت عقد و ایقاع چیست، ابتدا باید جایگاه عقد و ایقاع را دریابیم.

در علم حقوق، منشأ تعهدات را، دو عامل می‌دانند؛ اعمال حقوقی و وقایع حقوقی.

اعمال حقوقی آن دسته از تعهداتی هستند که ایجاد آن ها جز با ارادۀ افراد میسر نخواهد بود مثل عقد بیع. اما وقایع حقوقی اعمالی هستند که برای ایجادشان نیازی به ارادۀ افراد نمی‌‌باشد به عنوان مثال فردی که شیشۀ خانه ‌ای را می شکند و ملزم به جبران خسارت است.

جایگاه عقد و ایقاع را باید اعمال حقوقی دانست چرا که برای ایجاد هر دو نیاز به اراده می‌باشد. البته این موضوع به آن معنا نیست که عقد و ایقاع مفهوم یکسانی دارند و در ادامه به این موضوع پرداخته می‌ شود که تفاوت عقد و ایقاع چیست.

تعریف عقد برای پاسخ به سوال تفاوت عقد و ایقاع چیست:

حال که با جایگاه عقد و ایقاع آشنا شدیم، اکنون باید به این موضوع بپردازیم که تفاوت عقد و ایقاع چیست. بهترین کار برای مشخص شدن این تفاوت‌ها، رجوع به تعریف عقد و ایقاع می ‌باشد. پس ابتدا عقد را تعریف می‌کنیم و سپس به سراغ تعریف ایقاع خواهیم رفت.

برای تعریف عقد باید به ماده 183 قانون مدنی رجوع کرد؛ این ماده عقد را این‌گونه تعریف کرده است:« عقد عبارت است از این که یک یا چند نفر در مقابل یک یا چند نفر دیگر تعهد بر امری نمایند و مورد قبول آن ‌ها باشد». به بیان دیگر، توافق یک یا چند فرد با یک یا چند فرد دیگر برای ایجاد اثر حقوقی را عقد می‌ نامند. به عنوان مثال دو نفر برای ایجاد یک عقد بیع توافق کنند.

همان طور که از تعریف فوق پیداست، عقد دو رکن اساسی دارد؛ ایجاب و قبول. ایجاب همان پیشنهاد برای آغاز توافق است و قبول هم پذیرفتن این پیشنهاد می ‌باشد. البته این همۀ مسئله نیست و صرف ایجاب و قبول نمی‌تواند باعث ایجاد عقد شود. برای شکل گرفتن عقد به صورت صحیح، شرایطی باید رعایت شود که این شرایط در مادۀ 190 قانون مدنی ذیل 4 شرط ذکر شده است:« قصد طرفین و رضای آنها، اهلیت طرفین، موضوع معین که مورد معامله باشد، مشروعیت جهت معامله».

شرایط ذکر شده، شرایط عمومی صحت قراردادها هستند و تفاوت ایقاع با قرارداد ممکن است عقدی، شرایط اختصاصی نیز داشته باشد.

تعریف ایقاع برای پاسخ به سوال تفاوت عقد و ایقاع چیست:

همانطور که گفته شد برای فهمیدن این موضوع که تفاوت عقد و ایقاع چیست، باید به تعاریف عقد و ایقاع پرداخت. عقد را تعریف کردیم، حال به سراغ تعریف ایقاع خواهیم رفت.

با دقت در قوانین، به این موضوع پی می بریم که نمی توان در قوانین، تعریفی برای ایقاعات یافت اما در فقه، این مفهوم به خوبی تعریف شده است. فقها ایقاعات را این گونه تعریف کرده اند :« انشاء بی نیاز از انشاء قبول را ایقاع می نامند». به بیان ساده تر باید گفت برعکس عقد، که نیاز به دو اراده دارد، ایقاع با یک اراده محقق خواهد شد و نیازی به اراده ی شخص دوم وجود ندارد. قانون مدنی، طلاق را نوعی ایقاع می داند.

  • تفاوت عقد و ایقاع (1)

تفاوت عقد و ایقاع چیست:

حال که با مفاهیم عقد و ایقاع آشنا شدیم می توانیم به این موضوع بپردازیم که تفاوت عقد و ایقاع چیست.

بهترین راه برای تفاوت ایقاع با قرارداد فهمیدن این مسئله که تفاوت عقد و ایقاع چیست، مراجعه به قانون مدنی است. طبق این قانون می توان تفاوت های زیر را عنوان کرد:

بارز ترین تفاوت این است که برای شکل گیری عقد نیاز به دو اراده وجود دارد در حالی که برای شکل گیری ایقاع چنین چیزی مطرح نیست و فقط وجود یک اراده کافی است.

دومین تفاوت نیز ریشه در تفاوت اول دارد با این توضیح که انعقاد عقد بدون ایجاب و قبول متصور نیست و این مسئله به خاطر این است که برای انعقاد قرارداد ما به دو اراده نیاز داریم اما در مورد شکل گیری ایقاعات که وجود یک اراده کافی است، نمی توان ایجاب و قبول را متصور شد.

شاید بتوان تفاوت سوم را هم با تفاوت اول توجیه کرد. در بحث شرایط عمومی صحت معاملات، یکی از موارد این شرایط، اهلیت بود. همانطور که ذکر شد برای شکل گیری عقود به دو اراده نیاز است در نتیجه هر دو نفر باید اهلیت لازم برای انعقاد عقد را داشته باشند اما در ایقاعات چون صرف وجود یک اراده کافی است، اهلیت داشتن همان اراده‌کننده کافی است. به عنوان مثال اگر شخصی با عمل حقوقی ابراء، ذمۀ مدیون خود را بری کند، نیازی نیست که مدیون هم اهلیت داشته باشد و صرف اهلیت داشتن ابراء کننده، کافی است.

در آخر برای فهمیدن این موضوع که تفاوت عقد و ایقاع چیست، باید گفت که یکی دیگر از تفاوت‌ها این است که چون عقد با ایجاب و قبول و در واقع توافق صورت می گیرد، نیازی به اعلام اراده نیست، اما در ایقاع علی رغم این که صرف وجود یک اراده کافی است اما باید حتما اعلام شود تا اثر حقوقی از خود به جای بگذارد.

سخن پایانی در پاسخ به سوال تفاوت عقد و ایقاع چیست:

علم حقوق به عنوان یکی از دقیق ترین علوم نظری دانسته شده است. این دقت باعث این مسئله شده است که مفاهیمی که به ظاهر دارای معنای یکسانی هستند در حقوق از یکدیگر جدا شوند. یکی از این مفاهیم، عقد و ایقاع است که دانستن این مسئله که تفاوت عقد و ایقاع چیست، می تواند به احقاق حق شهروندان، نهایت کمک را بکند.

تفاوت عقد و ایقاع چیست؟

وقتی یک تعهد در عالم واقع ایجاد می شود، منشاء آن دو چیز است: یا اعمال حقوقی و یا وقایع حقوقی.

اعمال حقوقی، تعهداتی هستند که به اراده خود فرد صورت می گیرند و وقایع حقوقی، تعهداتی هستند که خارج از اراده فرد به او تحمیل می شوند.

stQfGaAaSv4dq2OkjHcaZi7BzL4uN9fVZjirjVcP

hdfS3TplmweIb8B9NGFMMfwwresYqPUklLX00geE

اعمال حقوقی که اراده فرد در آن دخیل است به دو دسته تقسیم می شوند: عقد و ایقاع.

عقد و ایقاع، نمونه اعمالی هستند که فرد به اراده خود، خودش را به آنها متعهد می کند، اما حال سوال این است که تفاوت عقد و ایقاع چیست؟

از این رو در این مقاله به بررسی تعریف عقد، تعریف ایقاع و تفاوت عقد و ایقاع می پردازیم.

عقد چیست؟

در ماده ۱۸۳ قانون مدنی تعریف عقد یا قرارداد آمده است.

طبق این ماده قرارداد یا عقد عبارت است از اینکه: "یک یا چند نفر در مقابل یک یا چند نفر دیگر تعهد به امری نمایند و مورد قبول آنها قرار بگیرد".

به بیان ساده تر وقتی یک نفر با یک نفر دیگر درباره موضوعی توافق می کنند، عقد صورت می گیرد.

مثال های بسیار زیادی برای عقد و قرارداد وجود دارد که همه ما نام آنها را شنیده ایم مثل عقد بیع، قرارداد اجاره، عقد هبه، قرارداد وکالت و …

در تعریف قرارداد، قرارداد به صورت کلی اعم از قرارداد معین و نامعین، قرارداد معوض و مجانی و سایر انواع قرارداد مد نظر است.

ایقاع چیست؟

گفتیم برای اینکه قراردادی منعقد شود، دو یا چند نفر باید با هم درباره آن توافق کنند.

در ایقاع برعکس قرارداد نیازی به توافق دو یا چند نفر نیست بلکه تنها اراده یک نفر می تواند اثر حقوقی ایجاد کند؛ مانند حق فسخ قرارداد، طلاق، فرزند خواندگی، لعان و …؛ مثلا در فسخ قرارداد همان کسی که حق فسخ دارد، می تواند بدون در نظر گرفتن رضایت و اراده طرف دیگر، به صورت یک جانبه قرارداد را فسخ کند.

بنابراین در تعریف ایقاع باید گفت یک نوع عمل حقوقی که تنها با اراده یک نفر منجر به ایجاد یا از بین رفتن یک اثر حقوقی می شود.

تفاوت ایقاع با قرارداد

کاربر گرامی به وب سایت دادسرا یار خوش آمدید | برای استفاده کامل از امکانات سایت عضو یا وارد شوید

دادسرایار

ایقاع و تفاوت آن با قرارداد

ایقاع و تفاوت آن با قرارداد

ایقاع و تفاوت آن با قرارداد

ایقاع چیست

به نوشته دادسرایار در مقاله ایقاع چیست

دادسرایار 24 ساعته در خدمت شماست حتی روز های تعطیل

عملی حقوقی که فقط با اراده یک طرف انجام شود ایقاع است. پس در ایقاع ما نیازی به توافق دو طرف نداریم در ست بر عکس قرارداد که نیازمند توافق دو طرف است. شاید در زندگی با کلمه ایقاع مواجه شده اید ولی ندانستید که چه معنایی دارد ما در این جا سعی در تفهیم این اصطلاح حقوقی داریم پس با ما همرا شوید.

چرا ایقاع و هدف از انجام آن چیست؟

همانطور که پیش تر گفتیم به عملی حقوقی که با اراده صرفا یک طرف صورت گیرد ایقاع می گوییم در حالی که در قرارداد ما نیازمند اراده دو طرف هستیم. ولی ایقاع می تواند با اراده یک فرد دیگر از بین برود. ایقاع برای اموری چون حیازت که عبارت از آباد سازی اموال بی صاحب است یا فرزندخواندگی یا طلاق یا ابرا یا لعان یا فسخ قرارداد یا اعراض یا تملک به شفعه یا نذر و مواردی از این دست انجام می شود.

البته باید توجه داشت در برخی از امور حقوقی مثل وصیت تملیکی اقرار و ابرادر بین علما اختلاف است که آیا این موارد هم جزو ایقاع هست یا خیر؟ که ممکن است این اختلاف نظر نشات گرفته از تعریف ایقاع باشد یا ناشی از تاثیر رد ذی نفع در تحقق ایقاع.

تفاوت ایقاع و قرارداد

هر کاری که به خواست انسان انجام می شود در علم حقوق دو دسته شده است یا ایقاع است یا قرارداد. اما در این جا به برشمردن تفاوت های این دودسته از امور حقوقی می پردازیم.

قرارداد در اعمال حقوقی

وقتی عملی حقوقی با رضایت و توافق دو طرف صورت پذیرد یک قرارداد شکل گرفته است و آثار حقوقی مشترکی برای دوطرف به بار می آورد .مثل عقد بیع یا اجاره . مثلا در عقد اجاره یک قرارداد اجاره منعقد

می شود که هدف مشترک آن دو را تامین می کند و آن ایجاد را بطه استیجاری مشترک است.

مفهوم ایقاع

مصداق بارز ایقاع طلاق است مردی که همسرش را طلاق می دهد فقط اراده خودش در آن دخیل تفاوت ایقاع با قرارداد است بنابراین عقدی محقق شده تحت عنوان طلاق که فقط اراده یک طرف عقد برای تحقق اثر آن کافی بوده است پس برای تحقق ایقاع یک اراده کافی است.

تفاوت بارز ایقاع و قرارداد

قرارداد با توافق و رضایت حداقا دو فر محقق می شود ولی ایقاع برای محقق شدن صرف اراده یک نفر کافی است که آن را محرز کند. در عقد بیع حضور بایع و خریدار الزامی است چون باید توافق و اراده دونفر حاصل شود یا در اجاره موجر و مستاجر باید حتما به توافق برسند اما در عقد طلاق اراده مرد کافی است و نیلزی به جلب رضایت زن ندارد . ایقاع را به زبان دیگر می توان یک امر ارادی دانست که به ایجاد یا تغییر حق منجر می شود. آثار حقوقی به بار می آورد.

مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برو به دکمه بالا